فراورده های پروبیوتیک



پروبیوتیک‎‏ها

 اصطلاح پروبیوتیک (Probiotic) که ریشه لاتین دارد، به معنی "برای  زندگی" در نقطه مقابل واژه آنتی‏‎بیوتیک به معنی "ضد حیات" است. سازمان‏ بهداشت جهانی (WHO) و سازمان خواربار و كشاورزي ملل متحد (FAO)، چنین تعریفی از پروبیوتیک‎ها ارائه می‏‎کنند: «پروبیوتیک‎ها میکروارگانیسم‏‎های زنده‏‎ای هستند که مصرف کافی آنها سبب نمایان شدن اثرات سلامت‏‎بخش در بدن میزبان می‏‎شود».  بسیاری از این میکروارگانیسم‏‎ها، برای گوارش بهینهِ غذا مفیدند و دسته‌ای دیگر، علاوه بر کمک به گوارش، مولکولهای پیچیده و ترکیباتی مانند ویتامین‏‎ها و مواد ضد‎میکروبیِ مختلف را تولید می‌کنند که برای بدن میزبان مفید هستند. استفاده از مکمل‏‎های پروبیوتیک، در زمره‎ی کاربردهای مؤثری است که سلامت دام، انسان و محیط زیست را در پی دارد. فرآورده‏‎های پروبیوتیک‎، حاوی ترکیبات میکروبی زنده‏‎ای هستند که مستقیماً به جیره دام، طیور و آبزیان افزوده شده و اثرات بسیار مطلوبی بر عملکرد و سلامت آنها می‏‎گذارند. 


مکانیسم عمل پروبیوتیک‎ها:

1 - تولید مواد پیشگیری کننده: پروبیوتیک‎ها با تولید موادی با قابلیت مهار میکروارگانیسم‏‎ها مانند اسیدلاکتیک، باکتریوسین، پراکسید‏ هیدروژن و غیره می‏‎توانند از بروز برخی از بیماریهای عفونی جلوگیری کنند.

2 - مسدودکردن کردن محل‎های اتصال در میکروبهای بیماری‎زا: پروبیوتیک‎ها با قرارگرفتن و پوشاندن نقاط اتصال میکروارگانیسم‏‎های بیماریزا، از کلونیزه شدن و رشد آنها جلوگیری می‏‎کنند.

3 - رقابت برای تغذیه: پروبیوتیک‎ها، مواد غذایی موجود را قبل از این که توسط میکروارگانیسم‏‎های بیماری‎زا مصرف شود، استفاده می‏‎کنند.

4 - تحریک سیستم ایمنی: پروبیوتیک‎ها، قابلیت تحریکِ ایمنی اختصاصی و نیز غیراختصاصی، در مقابل بیماری‎های روده‏‎ای را دارا می‏ باشند.


prob.png


اهمیت پروبیوتیک‎ها در صنعت دام، طیور و آبزیان

بيماري‎هاي عفوني دستگاه گوارش، بدليل افزايشِ تلفات، کاهش توليد و نیز احتمال انتقال آلودگي به انسان از طريق مصرف محصولات آلوده، به یکی از معضلات مهم صنعت دام و طیور بدل شده است به همین منظور طی چند دهه اخیر، آنتی بیوتیک‎ها (که تحت عنوان محرک رشد نیز شناخته می‎شوند) بعنوان یکی از افزودنی‏‎های خوراکی جهت کاهش بروز بیماری‎های گوارشی در برخی از گونه‏‎های حیوانات مزرعه‎ای مورد استفاده قرار گرفته‏‎اند؛ با توجه به نگرانی‏‎های عمومی در رابطه با مصرف آنتی‏‎بیوتیک‏‎ها به عنوان محرک رشد و در نتیجه، بروز مقاومت آنتی‏‎بیوتیکیِ فلور دستگاه گوارش، اتحادیه اروپا (EU) استفاده از این افزودنی خوراکی را در جیره‎غذایی حیوانات منع نمود و بدین ترتیب تلاش جهت تولید جایگزین‏‎هایی با اثرات مفید بر حیوان از طریق تغییر میکروفلور دستگاه گوارش آغاز گردید. از سوی دیگر، افزایش روزافزون نیاز به موادغذایی در سراسر جهان موجب نگرانی در مورد آیندة جوامع بشري شده است. استفاده از آنتی‏‎بیوتیک‏‎ها، علاوه بر ایجاد مقاومت در باکتری‎های مضر، در درازمدت، بعلت باقیماندن ترکیبات آنتی‏‎بیوتیکی در گوشت و فرآورده‎های دامی، باعث ایجاد نگرانی‏‎هایی در مصرف‏ کنندگان شده است.